De gemeente

De inwoners van Sint-Katelijne-Waver worden ook wel eens “de Kadodders” genoemd. Hier lees je waarom.

Jan Kadodder, die eigenlijk Jan Van den Eynde heette, was een stoere boerenzoon die in de 17e eeuw in Sint-Katelijne-Waver leefde. Deze periode werd gekenmerkt door woelige politieke strubbelingen waaraan in 1648 met de vrede van Münster een einde kwam. Dit verdrag maakte een einde aan twee oorlogen: de tachtigjarige oorlog tussen de opstandelingen in de Nederlanden en Spanje, en de dertigjarige oorlog tussen een groot aantal Europese landen.

Na het beëindigen van de vijandelijkheden zwierven nog bendes huurlingen in onze contreien rond en om in hun levensonderhoud te voorzien ondernamen zij strooptochten bij de plaatselijke boeren. Eén van de roversbenden werd geleid door Kolonel Clinchamps die het voetvolk van Lorreinen leidde en de boeren rond Mechelen bestal. Nadat voor de zoveelste keer een boer zich had beklaagd dat zijn vee was gestolen of afgemaakt, besloot Jan Kadodder op 3 maart 1648 hiertegen in opstand te komen en kon hij een handvol boeren overtuigen om Clinchamps te bestrijden. De bewapening van zijn boerenmilitie bestond echter slechts uit rieken, hooivorken, houwelen en bijlen en bijgevolg waren zij niet opgewassen tegen de manschappen van Clinchamps. Aan de oevers van de Pasbeek (de huidige Vrouwvliet) werden ze onder musketvuur genomen en vielen de eerste gewonden. Jan’s “leger” koos het hazenpad en liet hun hoofdman in de steek. Jan Kadodder vluchtte, achtervolgd door de mannen van Clinchamps, naar de Nekkerspoel. Om te ontsnappen aan zijn belagers verschool Jan Kadodder zich onder een mesthoop en was hij gered.

Sindsdien werden de inwoners van Sint-Katelijne-Waver “kadodders” genoemd. Een kadodder is een oud middelnederlands woord voor een bangerik, een niet al te moedig iemand. Dit is een echte geuzennaam geworden omdat de naam nu ook staat voor iemand die tegen onrechtvaardigheid en uitbuiting opkomt.

Jan Kadodder overleed in 1651. Je kan hem bewonderen op een schilderij in het Stedelijk Museum Hof van Busleyden in Mechelen. Een exacte kopie van dit schilderij prijkt in het Gemeentelijk Documentatiecentrum Marcel Dillen (Borgersteinlei 203 te Sint-Katelijne-Waver).

Geschiedenis

De dorpscentra van Sint-Katelijne-Waver en Onze-Lieve-Vrouw-Waver ontstonden beiden op de gronden van het machtige Waverwoud, dat voor het eerst vermeld werd in 1008. De ontginning van het Waverwoud bereikte haar hoogtepunt in het midden van de 13de eeuw, van die tijd dateert de oprichting van de parochies Sint-Katelijne-Waver en Onze-Lieve-Vrouw-Waver.

In 1977 fusioneerden beide gemeenten die de verwijzing naar het Waverwoud in hun naam behielden. Na bijna acht eeuwen werden beide gemeenten opnieuw herenigd.
Naast de twee deelgemeenten bestaat Sint-Katelijne-Waver nog uit vier kernen: het centrum, Onze-Lieve-Vrouw-Waver, Elzestraat en Pasbrug-Nieuwendijk. Op de grens van de vroegere deelgemeenten bevindt zich bovendien het gehucht Hagelstein (of Katerveire).

Op 3 april 2006 telde Sint-Katelijne-Waver 19.567 inwoners. Onlangs is de kaap van 20.000 inwoners bereikt. De gemeente heeft een totale oppervlakte van 3 611,63 ha.

Hart van de Groentestreek

Sint-Katelijne-Waver ligt in de regio rond Mechelen die sinds het einde van de 19de eeuw het belangrijkste productiegebied van groenten in België is. Ook vandaag nog is Sint-Katelijne-Waver tot ver buiten de gemeentegrenzen bekend als tuinbouwgemeente. Meer dan veertig soorten groenten worden er in commerciële hoeveelheden gekweekt. De talrijke serres vallen onmiddellijk op. De ‘Mechelse Veilingen’ is de grootste coöperatieve groenteveiling van Europa. In Sint-Katelijne-Waver bevinden zich bovendien het Proefstation voor de Groenteteelt met weerstation, de Frugro (een centrum voor distributie, export en import voor groenten en fruit) en talrijke nevenbedrijven uit de tuinbouwsector. Sint-Katelijne-Waver kan zich terecht het hart van de Mechelse groentestreek noemen, zowel wat de productie, de verkoop, de distributie als wat het wetenschappelijk onderzoek en innovatie betreft.
Welke groenten worden in onze gemeente geteeld? De vier voornaamste teelten, samen goed voor meer dan 80% van de totale groenteteelt in openlucht zijn bloemkool, prei, kropsla en andijvie. De groenteteelt in openlucht wordt zeer intensief bedreven op ‘gewenten’, de bedden die zo typisch zijn voor de streek.

In 1960 vormde de buitentomaat, samen met de bloemkool, bijna driekwart van de groenteteelt in openlucht. Maar die tijd is al lang voorbij: de tomatenteelt wordt zowat volledig onder glas bedreven.

De teelt onder glas kende een revolutionaire ontwikkeling, met hydro- en substraatculturen en andere vooruitstrevende technieken. Het computertijdperk gaat niet aan de tuinders voorbij: in de serres zorgt de computer voor de meest ideale klimatologische omstandigheden voor de gewassen. Het rendement van de glasteelt is dan ook spectaculair verhoogd. Tomaten, kropsla, komkommer, paprika’s en aubergine zijn de voornaamste serregroenten. In de Katelijnse kassen ("warenhuizen") worden ook heel wat bloemen en sierplanten geteeld.

Onderwijs

Sint-Katelijne-Waver is naast een tuinbouwgemeente ook een heuse onderwijsgemeente, met meer dan zesduizend leerlingen en studenten uit het lager (zeven scholen), secundair (twee scholen) en het hoger onderwijs (Instituut De Nayer).